31 października.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



31 października jest 304. (w latach przestępnych 305.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 61 dni.

edytuj Święta

• imieniny: Alfons, Antonin, Augusta, Bega, Godzimir, Krzysztof, Krzysztofa, Kwintyn, Lucyla, Lucyliusz, Łukasz, Narcyz, Saturnin, Saturnina, Tomasz, Urban i Wolfgang
• Dziady jesienne – słowiańskie święto upamiętniające zmarłych.
• Celtowie – wigilia Samhain
• Kambodża – Urodziny Króla
• Światowy Dzień Oszczędzania^[1]
• Święto Reformacji obchodzone w Kościołach protestanckich w rocznicę wystąpienia Marcina Lutra
• Halloween

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1353 – Olsztyn otrzymał prawa miejskie.
• 1813 – Gdańsk: wskutek rosyjskiego bombardowania miasta spłonęły 132 spichrze na Wyspie Spichrzów.
• 1883 – został poświęcony kościół Wszystkich Świętych w Warszawie.
• 1925 – obszar na terenie Wolnego Miasta Gdańska na półwyspie Westerplatte został oficjalnie przekazany w bezterminowe i bezpłatne użytkowanie Polsce.
• 1926 – powstał Polski Związek Hokeja na Trawie.
• 1945 – Stanisław Mikołajczyk został prezesem Polskiego Stronnictwa Ludowego.
• 1980 – w pożarze szpitala w Górnej Grupie zginęło 55 chorych psychicznie.
• 1985 – Świdnik: z taśmy produkcyjnej zjechał ostatni motocykl WSK.
• 2005 – Prezesem Rady Ministrów został Kazimierz Marcinkiewicz.

edytuj Wydarzenia na świecie

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
31 października

•   475 – Romulus Augustulus został cesarzem zachodniorzymskim.
• 1517 – Marcin Luter na drzwiach kościoła w Wittenberdze wywiesił swoich 95 tez.
• 1754 – Nowy Jork: założono Columbia University.
• 1813 – wojny napoleońskie: zwycięstwo francuskie nad wojskami austriacko-bawarskimi w bitwie pod Hanau.
• 1864 – Nevada przystępuje do USA jako 36. stan.
• 1892 – Arthur Conan Doyle wydał zbiór opowiadań Przygody Sherlocka Holmesa.
• 1918 – Węgry proklamowały niepodległość od Austro-Węgier.
• 1922 – Benito Mussolini został premierem Włoch.
• 1940 – zakończyła się bitwa o Anglię (zaczęła się 8 sierpnia).
• 1952 – Boliwia: wydano dekret o nacjonalizacji kopalni.
• 1961 – z Mauzoleum Lenina na Placu Czerwonym usunięto ciało Józefa Stalina.
• 1968 – zakończyła się rewolucja kulturalna w Chinach.
• 1975 – zespół Queen wydał singel Bohemian Rhapsody.
• 1978 – hiszpański parlament uchwalił konstytucję.
• 1984 – premier Indii Indira Gandhi została zamordowana przez dwóch sikhów z jej osobistej ochrony.
• 1986 – Eric Walter Elst odkrył planetoidę Chopin.
• 1992 – papież Jan Paweł II dokonał pełnej rehabilitacji Galileusza.
• 1994 – powstał Park Narodowy Doliny Śmierci.
• 1994 – katastrofa lotu American Eagle 4184: 68 osób zginęło, gdy samolot ATR 72 rozbił się na polu kukurydzy w stanie Indiana.
• 1996 – katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 402: 99 osób zginęło (w tym 3 na ziemi), gdy samolot pasażerski Fokker 100 spadł krótko po starcie na zabudowania na przedmieściach Sao Paulo.
• 1999 – katastrofa lotu EgyptAir 990: 217 osób zginęło, gdy Boeing 767 runął do Atlantyku.
• 2000 – katastrofa lotu Singapore Airlines 006: 83 osoby zginęły, a 96 zostało rannych na lotnisku w tajwańskim Taoyuan, gdy Boeing 747 usiłował wystartować z niewłaściwego pasa i zderzył się ze stojącymi na nim pojazdami.
• 2002 – został odkryty księżyc Jowisza – Arche.
• 2004 – odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich na Ukrainie, do drugiej przeszli urzędujący premier Wiktor Janukowycz i kandydat opozycji Wiktor Juszczenko.

edytuj Urodzili się

• 1345 – Ferdynand I Burgundzki, król Portugalii (zm. 1383)
• 1391 – Edward I Aviz, król Portugalii (zm. 1438)
• 1424 – Władysław III Warneńczyk, król Polski i Węgier (zm. 1444)
• 1451 – (lub 25 sierpnia) Krzysztof Kolumb, włoski żeglarz, odkrywca Ameryki (zm. 1506)
• 1632 – Jan Vermeer, holenderski malarz (zm. 1675)
• 1636 – Ferdynand Maria, elektor Bawarii (zm. 1679)
• 1705 – Klemens XIV, papież (zm. 1774)
• 1795 – John Keats, angielski poeta (zm. 1821)
• 1835 – Adolf von Baeyer, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1917)
• 1838 – Ludwik I, król Portugalii (zm. 1889)
• 1865 – Wilfrid Michael Voynich, amerykański bibliofil pochodzenia polskiego, odkrywca Manuskryptu Voynicha (zm. 1930)
• 1875 – Heinrich Thyssen, niemiecki przedsiębiorca, kolekcjoner sztuki (zm. 1947)
• 1885 – Karol Radek, radziecki polityk, publicysta (zm. 1939)
• 1887 – Czang Kaj-szek, chiński polityk, premier i prezydent Tajwanu (zm. 1975)
• 1888 – Andrzej Małkowski, polski instruktor i teoretyk harcerstwa, twórca polskiego skautingu (zm. 1919)
• 1892 – Aleksander Alechin, rosyjski szachista, mistrz świata (zm. 1946)
• 1910 – Eduardo Ortiz de Landázuri, Sługa Boży hiszpański lekarz, członek Opus Dei (zm. 1985)
• 1911 – Włodzimierz Sedlak, polski duchowny katolicki, biolog, profesor KUL (zm. 1993)
• 1912 – Ollie Johnston, amerykański animator (zm. 2008)
• 1916 – Tadeusz Link, polski fotografik (zm. 2000)
• 1918 – Andrzej Krasicki, polski aktor (zm. 1995)
• 1920 – Dick Francis, brytyjski pisarz (zm. 2010)
• 1920 – Helmut Newton, niemiecki fotograf mody (zm. 2004)
• 1920 – Fritz Walter, niemiecki piłkarz, reprezentant Niemiec (zm. 2002)
• 1922 – Barbara Bel Geddes, amerykańska aktorka (zm. 2005)
• 1922 – Norodom Sihanouk, król Kambodży
• 1923 – Mieczysław Maliński, polski duchowny katolicki, pisarz, publicysta
• 1925 – Gonzalo Gavira, meksykański filmowiec, specjalista efektów dźwiękowych (zm. 2005)
• 1925 – Robin Moore, amerykański pisarz
• 1925 – Sir John Pople, brytyjski matematyk, fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 2004)
• 1926 – Jimmy Savile, amerykański dziennikarz muzyczny, diskjockey
• 1927 – Lee Grant, amerykańska aktorka
• 1929 – Eddie Charlton, australijski snookerzysta (zm. 2004)
• 1929 – Bud Spencer, włoski aktor
• 1930 – Michael Collins, amerykański astronauta
• 1930 – Zdzisław Najder, polski historyk literatury, dyrektor Radia Wolna Europa
• 1931 – Leszek Skrzydło, polski reżyser filmów dokumentalnych
• 1936 – Michael Landon, amerykański aktor, reżyser filmowy (zm. 1991)
• 1938 – Bohdan Łazuka, polski aktor, piosenkarz
• 1939 – Ali Farka Touré, malijski pieśniarz, gitarzysta (zm. 2006)
• 1942 – Leszek Mazan, polski dziennikarz
• 1942 – David Ogden Stiers, amerykański aktor, muzyk
• 1945 – Russ Ballard, angielski muzyk zespołu Argent
• 1946 – Stephen Rea, irlandzki aktor
• 1947 – Andrzej Prus, polski aktor
• 1947 – Tadeusz Sobolewski, polski krytyk filmowy, dziennikarz, publicysta
• 1947 – Herman Van Rompuy, flamandzki polityk, premier Belgii
• 1950 – John Candy kanadyjski aktor, reżyser filmowy (zm. 1994)
• 1950 – Zaha Hadid, brytyjska architekt pochodzenia irackiego
• 1950 – Grażyna Popowicz, polska reżyserka filmowa
• 1953 – Małgorzata Starowieyska, polska malarka, performerka, scenograf, choreografka (zm. 2006)
• 1955 – Badri Patarkaciszwili, gruziński biznesmen, działacz sportowy, prezes Dinamo Tbilisi (zm. 2008)
• 1957 – Krzysztof Hanke, polski aktor, satyryk, artysta kabaretu Rak
• 1957 – Richard Jeni, amerykański aktor (zm. 2007)
• 1958 – Jeannie Longo, francuska kolarka szosowa
• 1959 – Piotr Jaźwiński, polski dziennikarz, wydawca Wiadomości
• 1959 – Mats Näslund, szwedzki hokeista
• 1959 – Neal Stephenson, amerykański pisarz
• 1960 – Cyrus Reza Pahlawi, syn szacha Iranu Mohammada Rezy Pahlawiego
• 1961 – Peter Jackson, nowozelandzki reżyser filmowy
• 1961 – Larry Mullen, irlandzki muzyk zespołu U2
• 1963 – Carlos Dunga, brazylijski piłkarz
• 1963 – Johnny Marr, angielski gitarzysta i wokalista zespołu The Smiths
• 1963 – Rob Schneider, amerykański aktor
• 1964 – Marco van Basten, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
• 1968 – Vanilla Ice, amerykański raper
• 1970 – Rogers Stevens, amerykański gitarzysta zespołu Blind Melon
• 1975 – Aaron Shust, amerykański muzyk
• 1976 – Guti, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii
• 1978 – Marek Saganowski, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1979 – Simão Sabrosa, portugalski piłkarz, reprezentant Portugalii
• 1980 – Samaire Armstrong, amerykańska aktorka serialowa
• 1981 – Frank Iero, amerykański gitarzysta zespołu My Chemical Romance
• 1982 – Justin Chatwin, kanadyjski aktor
• 1982 – Piotr Grabarczyk, polski piłkarz ręczny, obrotowy Vive Targów Kielce
• 1988 – Sebastian Buemi, szwajcarski kierowca wyścigowy
• 2005 – Eleonora Burbon, księżniczka Hiszpanii, córka księcia Asturii Filipa, wnuczka Jana Karola I

edytuj Zmarli

• 1448 – Jan VIII Paleolog, cesarz bizantyjski (ur. 1392)
• 1553 – Piotr Kmita Sobieński, marszałek wielki koronny (ur. 1477)
• 1661 – Mehmed Köprülü, wielki wezyr turecki (ur. ok. 1583)
• 1723 – Cosimo III de' Medici, wielki książę Toskanii (ur. 1642)
• 1732 – Wiktor Amadeusz II, książę Sabaudii, król Sycylii i Sardynii (ur. 1666)
• 1733 – Eberhard Ludwik Wirtemberski, książę Wirtembergii (ur. 1676)
• 1851 – Piotr II Petrowić-Niegosz, władyka Czarnogóry (ur. 1813)
• 1867 – William Parsons, irlandzki astronom (ur. 1800)
• 1916 – Charles Taze Russell, amerykański kaznodzieja, założyciel Świadków Jehowy (ur. 1852)
• 1917 – Witolda Rechniewska, polska lekarka, pierwsza kobieta – lekarz w Królestwie Polskim, działaczka socjalistyczna (ur. 1862)
• 1918 – Egon Schiele, austriacki malarz, grafik (ur. 1890)
• 1925 – Michaił Frunze, radziecki dowódca wojskowy (ur. 1885)
• 1925 – Max Linder, francuski aktor, reżyser filmowy (ur. 1883)
• 1926 – Harry Houdini, amerykański iluzjonista (ur. 1874)
• 1936 – Ignacy Daszyński, polski polityk, premier Polski, marszałek Sejmu (ur. 1866)
• 1945 – Wincenty Witos, polski polityk, działacz ruchu ludowego, publicysta, premier Polski (ur. 1874)
• 1952 – Benedykt Hertz, polski pisarz, satyryk, dziennikarz (ur. 1872)
• 1959 – Juliusz Ulrych, polski polityk, minister (ur. 1888)
• 1964 – Theodore Freeman, amerykański astronauta (ur. 1930)
• 1974 – Michaił Cziaureli, gruziński reżyser filmowy (ur. 1894)
• 1984 – Eduardo de Filippo, włoski aktor, scenarzysta filmowy, dramaturg (ur. 1900)
• 1984 – Indira Gandhi, indyjska polityk, premier Indii (ur. 1917)
• 1986 – Robert Mulliken, amerykański chemik, fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1896)
• 1988 – Roman Fidelski, polski polityk, minister przemysłu maszynowego (ur. 1912)
• 1988 – John Houseman, amerykański aktor (ur. 1902)
• 1993 – Federico Fellini, włoski reżyser filmowy (ur. 1920)
• 1993 – River Phoenix, amerykański aktor (ur. 1970)
• 1993 – Anatolij Woronow, radziecki kosmonauta (ur. 1930)
• 1995 – Jan Jargoń, polski organista, kompozytor (ur. 1928)
• 1995 – Mirosław Szonert, polski aktor (ur. 1926)
• 1996 – Marcel Carné, francuski reżyser filmowy (ur. 1909)
• 1997 – Tadeusz Janczar, polski aktor (ur. 1926)
• 2000 – Kazuki Watanabe, japoński gitarzysta zespołu Raphael (ur. 1981)
• 2001 – Richard Martin Stern, amerykański pisarz (ur. 1915)
• 2002 – Raf Vallone, włoski aktor (ur. 1916)
• 2003 – Antonio Medina García, hiszpański szachista, mistrz międzynarodowy (ur. 1919)
• 2005 – Henryk Burzec, polski rzeźbiarz (ur. 1919)
• 2006 – Pieter Willem Botha, południowoafrykański polityk, prezydent i premier RPA (ur. 1916)
• 2008 – Studs Terkel, amerykański aktor, pisarz, dziennikarz (ur. 1912)
• 2009 – Jan Wejchert, polski przedsiębiorca, założyciel grupy ITI (ur. 1950)
• 2009 – Qian Xuesen, chiński naukowiec w dziedzinie aeronautyki i astronautyki, twórca chińskiego programu kosmicznego (ur. 1911)

Przypisy